Οι 10 καλύτερες ταινίες του 2017

30/12/17

Ed Wood

Το 2017 σημαδεύτηκε κινηματογραφικά στην αρχή από την ιστορική κι επεισοδιακή νίκη του "Moonlight" στα Όσκαρ και στο τέλος από τον εισπρακτικό θρίαμβο του "Καζαντζάκη" στην ελληνική αγορά, παρά τις (ας το πούμε ευγενικά, για να μη φάμε κι εμείς καμία μήνυση) αποθαρρυντικές κριτικές. Κι αν το πρώτο γεγονός μας γέμισε χαρά γιατί αποδείχθηκε πως υπάρχει ακόμα ελπίδα, το δεύτερο μας έβαλε σε σκέψεις για το αν υπάρχει σωτηρία. Να που όμως βρισκόμαστε πάλι εδώ, στην εκπνοή (κυριολεκτικά) του χρόνου, κι επιλέγουμε τις δέκα καλύτερες ταινίες των 12 μηνών που πέρασαν, πάντα με βάση την εγχώρια διανομή, αν και φέτος θα έπρεπε ίσως να αλλάξουμε τους κανόνες, αφού η καλύτερη ταινία της χρονιάς δεν ήταν καν ταινία ("Twin Peaks"), ενώ στη δεύτερη θέση βρέθηκε το "Song to Song" του Terrence Malick, το οποίο λόγω της αντιεμπορικότητας του σκηνοθέτη δε βρήκε ποτέ την έξοδο σε κάποια σκοτεινή αίθουσα δίπλα μας, σε αντίθεση με άλλα αριστουργήματα όπως το "Bachelor 2". Ας ξεκινήσουμε. 

 

10. "Happy End"
O σπουδαιότερος εν ζωή σκηνοθέτης αποχαιρέτησε (κατά τις φήμες που αρνούμαστε να πιστέψουμε) τον κινηματογράφο με ένα διεστραμμένα ειρωνικό best of που αποδόμησε ολόκληρο το προηγούμενο έργο του κι άφησε τους περισσότερους με ένα αμήχανο μειδίαμα. Η απάντηση, όμως, στο ερώτημα πώς θα γύριζε ο Michael Haneke μια κωμωδία, ήταν πρώτα απ’ όλα ανέλπιστα  πειραματική για έναν σκηνοθέτη που βαδίζει πλέον στα 90 (η καλύτερη χρήση του snapchat ως αφηγηματικού μέσου που έχουμε δει μέχρι στιγμής στο σινεμά), μα πάνω απ’ όλα πιστή στην κοσμοθεώρησή του, αφού ο Αυστριακός σκηνοθέτης γλεντάει για άλλη μια φορά με το προτετελεσμένο τέλος της αστικής οικογένειας και τοποθετεί το φόνο ως το μόνο συνδετικό κρίκο για το αγεφύρωτο χάσμα των γενεών.

 

9. "Το Τετράγωνο"

Ο φετινός Χρυσός Φοίνικας δεν ήταν η καλύτερη ταινία του Διαγωνιστικού Τμήματος των Καννών (υπήρχαν δύο καλύτερες, τις οποίες θα συναντήσουμε λίγο παρακάτω), ήταν όμως η πιο υποδόρια και καίρια πολιτική, αφού σε μια χρονιά αποκαλύψεων που πυροδότησαν τις συζητήσεις για τα όρια της πολιτικής ορθότητας, αμφισβήτησε δημιουργικά και συθέμελα τις σαθρές βάσεις πάνω στις οποίες είναι δομημένη η αρμονική συμβίωση του πολιτισμένου μας κόσμου. Εγεφαλική κι in your face ταυτόχρονα, η ταινία του Rubin Östlund πήγε ένα βήμα και πολλά layers πιο πέρα την κλινική και σαρκαστική ματιά του Σουηδού δημιουργού από το Force Majeure, την προηγούμενη ταινία του, και τον ανέδειξε οριστικά σε έναν σκανδιναβικής πειθαρχίας Louis Buñuel της εποχής μας. 

 

8. "Paterson" 
Αφού πειραματίστηκε με τη φόρμα ("Limits Of Control") και το genre ("Only Lovers Left Alive"), o Jim Jarmusch επέστρεψε στα βήματα του μέντορά του, Yasujirô Ozu, και με τη σοφία, τη λιτότητα και τη χαλαρή αυστηρότητα ενός haiku παρέδωσε ένα μινιμαλιστικό κινηματογραφικό ποίημα για την ποίηση και την τέχνη του να ζεις τη ζωή ως τέτοια, δομημένο πάνω σε επτά ημέρες-στροφές από τη ζωή ενός σεμνού και εσωστρέφους οδηγού λεωφορείου, κάθε στιγμή-στίχος της οποίας διαπνέεται από μια τελετουργική επανάληψη των ίδιων μοτίβων που δίνουν στην καθημερινότητα έναν λυρικό ρυθμό, με τον ίδιο μαγικό τρόπο που δύο λέξεις ενώνονται σε ένα ποίημα για να αποκαλύψουν μια άλλη διάσταση ενός τόσο γνώριμου, αλλά και τόσο ξεχωριστού κόσμου, όπως αυτού της ταινίας.

 

7. "Raw"
Η προβολή του (απ’ όλες τις απόψεις) τολμηρού και αμφιλεγόμενου γαλλικού θρίλερ στις αίθουσες της χώρας μας ήταν μια από τις πιο αξιέπαινες και ρηξικέλευθες φετινές επιλογές της συνήθως άτολμης εγχώριας διανομής. Το hype για τις λιποθυμίες στις προβολές της ταινίας στα φεστιβάλ του εξωτερικού ήταν τελικά μάλλον υπερβολικό, το shock value ομολογουμένως μεγάλο, ωστόσο το "Raw" της πρωτοεμφανιζόμενης Julia Ducournau δεν περιορίστηκε στις ρηχές εντυπώσεις, αλλά πέρα από τη φρίκη της πρώτης ανάγνωσης μίλησε για πράγματα πολύ βαθύτερα και πιο ουσιαστικά από τον κανιβαλισμό, τον οποίο χρησιμοποήσε ως ένα απλό και σίγουρα προκλητικό όχημα για να διερευνήσει τον τρόμο της αφύπνισης της σεξουαλικότητας και της ενηλικίωσης σε ένα βακχικής σύλληψης κι εκτέλεσης θρίλερ που έδειξε ότι τα όρια του είδους είναι ευτυχώς ανεξάντλητα.

 

6. "Η Άλλη Όψη της Ελπίδας"
Αν ισχύει ότι όλοι οι μεγάλοι δημιουργοί γυρίζουν κάθε φορά την ίδια ταινία, τότε ο Aki Kaurismaki είναι η πιο χαρακτηριστική επιβεβαίωση και η τελευταία δημιουργία του όχι μόνο χαροποίησε το δυνατό fan base που έχει ο Φινλανδός σκηνοθέτης στη χώρα μας (όπως απέδειξε και το box office, άλλωστε), αλλά αποτελεί αν όχι την καλύτερη, σίγουρα μία από τις πιο ώριμες κι επιτυχημένες προσθήκες στην κατ’ επίφαση ψυχρή, αλλά τόσο βαθιά ουμανιστική φιλμογραφία του. Με εικονοποιεία που παραπέμπει στον Χόπερ, τη γνώριμη παγωμένη εκφραστικότητα ενός άψογα κουρδισμένου καστ και το offbeat χιούμορ-σήμα κατατεθέν του σκηνοθετη, ο Kaurismaki γύρισε μια γενναιόδωρη κι απλόχερη παρά τη δραματουργική της λιτότητα, γλυκόπικρη ταινία,  που δεν χρειάζεται να καταφύγει σε συναισθηματικούς εκβιασμούς, αλλά αφήνει την απλότητα και τη διάυγεια των εικόνων της για να κάνει την πιο δυνατη δήλωση για το προσφυγικό ζήτημα. 

 

5. "Χωρίς Αγάπη"
Στην τελευταία μεγάλη δημιουργία του σημαντικότερου Ρώσου σκηνοθέτη των ημερών μας Andrey Zvyagintsev, η εξαφάνιση ενός μικρού αγοριού από το σπίτι των εν διαστάσει και σε διαδικασία διαζυγίου γονιών του μετατρέπεται αριστουργηματικά σε ένα ρέκβιεμ για τον θάνατο της ίδιας της Ρωσίας ως χώρας και σε μια πένθιμη πομπή για την απουσία της αγάπης. Τρεις τουλάχιστον σκηνές ανθολογίας (η σκηνή στην οποία ο γιός κρυφακούει τον καυγά των γονιών και δεν μπορεί να συγκρατήσει τα βωβά δάκρυά του, η αναζήτηση του εξαφανισμένου παιδιού σε ένα ταρκοφσκικής σκηνογραφίας εγκαταλελειμμένο κτίριο μέσα στο δάσος και κυρίως η ανατριχιαστική μέσα στην αμφισημία και τις αμφιβολίες ως προς τι πραγματικά έχει συμβεί σκηνή της αναγνώρισης στο νεκροτομείο) κι η περιρρέουσα εσχατολογική ατμόσφαιρα μιας αμετάκλητης δυστοπίας πιστοποίησαν για άλλη μια φορά την πραγματικά αποστομωτική δεινότητα του Ρώσου σκηνοθέτη, ο οποίος μέσα από τον αλληγορικό συμβολισμό των σκληρών και πανέμορφων εικόνων του στηλιτεύει τη νεκρική απάθεια της μετακομουνιστικής ρωσικής κοινωνίας και δημιουργεί ταυτόχρονα κάτι τόσο οικουμενικό και πανανθρώπινο. 

 

4. "Ψυχή και Σώμα" 
Δύο αντικοινωνικοί και μονόχνωτοι loners συναντιούνται στα όνειρά τους ως ελάφια, ενώ στην πραγματική ζωή ζουν δέσμιοι όλων των ορατών και αόρατων εμποδίων που ως επί το πλείστον έχουν θέσει οι ίδιοι στους εαυτούς τους ή πώς η  Ουγγαρέζα σκηνοθέτης Ildikó Enyedi, μετά από 18 χρόνια απουσίας από την ενεργό δράση, επέστρεψε φέτος με το πιο ανέλπιστο και ιδιόρρυθμο love story της χρονιάς και κέρδισε άξια τη Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο, καθώς μέσα στο συμβολικό (ή και μη) χώρο ενός σφαγείου τοποθέτησε δύο ουσιαστικά τρομαγμένα ζώα,  εγκλωβισμένα μέχρι πρότινος στο δικό τους σαφώς οριοθετημένο μικρόκοσμο και ανίκανα να κάνουν την υπέρβαση, μέχρι τη στιγμή που η ψυχή και το σώμα θα εναρμονιστούν για να τους δείξουν τον τρόπο. Τρυφερό παρά το σκληρό περιβάλλον μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται και με μια άσβεστη εσωτερική δύναμη παρά την εμφανή αδυναμία των πρωταγωνιστών του, το Η Ψυχή και το Σώμα ήταν το πιο αισόδοξο μήνυμα που είχε να προσφέρει το σινεμα τη χρονιά που μας πέρασε, ένα παραμύθι όπου στο τέλος ζήσαν αυτοί καλύτερα. Κι εμείς μαζί τους. 

 

3. "Personal Shopper"
Η Kristen Stewart προσπαθεί να δει νεκρούς ανθρώπους σε έναν μεταμοντέρνο κόσμο με άπειρες δυνατότητες επικοινωνίας, αλλά καμία πιθανότητα επαφής. Αινιγματικό, μυστηριώδες και ανοιχτό σε ποικίλες ερμηνείες, το Personal Shopper του Olivier Assayas είναι ένα θρίλερ που αψηφά όλους τους κανόνες του είδους και κυρίως την κατηγοριοποίησή του ως τέτοιο, εστιάζοντας στην παγερή εκφραστικότητα της πρωταγωνίστριας του και εκμαιεύοντας από αυτή ερμηνευτικά μέσα και δυνατότητες που δε γνωρίζαμε ότι υπήρχαν, στην καλύτερη (μη) ερμηνεία της χρονιάς. 

 

2. "Moonlight"

Εξερευνώντας περιοχές αχαρτογράφητες μέχρι πρότινος για το αμερικανικό σινεμά, o Barry Jenkins έγραψε πέρυσι ιστορία και το (πιο επεισοδιακό και δίκαιο) Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας των τελευταίων χρόνων ήταν το απλό κι εν τέλει αυτονόητο επιστέγασμα γι’ αυτή τη σπαρακτική, λυτρωτική κι οπτικά μεγαλειώδη ταινία για τη διαμόρφωση της ταυτότητας μέσα από την ενοχή, την επιθυμία, τη μνήμη και το απωθημένο ενός νεαρού, μαύρου, ομοφυλόφυλού άνδρα, ο οποίος κουβάλησε μια ζωή όλες τις παραπάνω ταμπέλες ως υπαρξιακό βάρος αβάσταχτο, αναζητώντας εκείνη τη μοναδική επαφή που θα τον έκανε να νιώσει ξανά το κέντρο το κόσμου. Οι δύο μεγάλες επιρροές του σκηνοθέτη, ο Wong Kar-wai και η Claire Denis, θα πρέπει να αισθάνονται υπερήφανες, μαζί με όλους τους υπόλοιπους θεατές, γι’ αυτή το αλησμόνητο συναισθηματικό ταξίδι. 

 

1. "120 Χτύποι το Λεπτό"
Θα αρκούσε μόνο η σκηνή του αιματοβαμμένου Σηκουάνα για να κερδίσει η τρίτη ταινία του Robin Campillo την κινηματoγραφική αθανασία, αλλά το χρονικό του ακτιβιστικού αγώνα του γαλλικού παρακλαδιού της Act Up! και μιας χούφτας ανθρώπων στις αρχές των 90’s να στρέψουν την προσοχή της κοινής γνώμης και της κωφεύουσας πολιτείας σε μια επιδημία που ήδη αποδεκάτιζε με ταχείς ρυθμούς κοινωνικές ομάδες που δεν είχαν αποκτήσει τη συλλογική φωνή για να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, ήταν όχι μόνο ανατριχιαστικά συγκινητικό λόγω του απονενοημένου ιδεαλισμού του, αλλά και αποστομωτικά επίκαιρο. Οι σκηνές της ακτιβιστικής δράσης που θυμίζουν δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, η πολυδαίδαλη αφήγηση της ιστορίας μιας ομάδας φορέων, ασθενών και εθελοντών που έδιναν την καθημερινή και άνιση μάχη όχι μόνο με το θάνατο, αλλά και την αναλγησία και την εχθρότητα της πολιτείας και της κοινωνίας, και πάνω απ’ όλα ο έρωτας και το ανθρώπινο σώμα, έναρξη και κατάληξη της κάθε (μικρής η μεγάλης) επανάστασης, συνθέτουν αυτή την αριστουργηματική τοιχογραφία μιας ολόκληρης εποχής και μιας χαμένης γενιάς, που πλημμύρισε με το αθώο αίμα της ποτάμια ολόκληρα και θα θυμίζει παντοτινά ότι η διεκδίκηση του αυτονόητου είναι μονόδρομος.

tags / movies

50 Cent: από το "In Da Club" στη "Ληστεία του Αιώνα"

17/01/18

Την τελευταία 15ετία, ο πρώην ράπερ έχει καταφέρει να χτίσει μια εντυπωσιακή καριέρα στο σινεμά δράσης.
Εύη Χουρσανίδη

Κερδίστε προσκλήσεις για την ταινία "Ζama"

17/01/18

Αν θέλετε να γίνετε κι εσείς κοινωνοί αυτής της σπάνιας κινηματογραφικής εμπειρίας και της πιο sui generis ταινίας της χρονιάς από την Lucrecia Martel, μπείτε στην κλήρωση.

Ed Wood

Play: Jonny Greenwood - "Phantom Thread" OST

15/01/18

Η τέταρτη συνεργασία του μουσικού με το σκηνοθέτη Paul Thomas Anderson.
Μαρία Δημητρίου

Κερδίστε art books από τη νέα ταινία της Pixar, "Coco"

11/01/18

Το συλλεκτικό βιβλίο με όλα τα σχέδια και την προετοιμασία μιας από τις καλύτερες ταινίες του 2017.
Μαρία Δημητρίου

Κερδίστε προσκλήσεις για την avant premiere της ταινίας "Ο Διπλός Εραστής"

04/01/18

Δείτε πρώτοι την ταινία που σκανδάλισε τις Κάννες φέτος περισσότερο από κάθε άλλη, από το πάλαι ποτέ enfant terrible του γαλλικού σινεμά, Francois Ozon.
Ed Wood

Facebook Comments